Jakie warunki trzeba spełnić, aby wnieść skargę pauliańską?

Podziel się

Skarga pauliańska to narzędzie prawne służące ochronie wierzyciela przed działaniami dłużnika zmierzającymi do wyzbycia się majątku. Ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dłużnik dokonuje czynności prawnych z pokrzywdzeniem wierzyciela. Aby skutecznie z niej skorzystać, konieczne jest spełnienie określonych warunków wynikających z przepisów prawa cywilnego.

Przeczytaj także ➡ co to jest skarga pauliańska?

Istnienie wierzytelności

Podstawowym warunkiem jest istnienie wierzytelności wobec dłużnika. Wierzyciel musi wykazać, że przysługuje mu roszczenie o charakterze majątkowym.

Wierzytelność nie musi być stwierdzona wyrokiem sądu, jednak powinna być realna i możliwa do udowodnienia. Może wynikać z umowy, faktury, orzeczenia lub innego stosunku prawnego.

Dokonanie czynności prawnej przez dłużnika

Kolejnym warunkiem jest dokonanie przez dłużnika czynności prawnej, która wywołuje skutki majątkowe. Najczęściej chodzi o przeniesienie własności lub obciążenie majątku.

Do takich czynności zalicza się między innymi:

darowizny,
sprzedaż składników majątku,
ustanowienie hipoteki lub innych zabezpieczeń.

Istotne jest, że czynność ta prowadzi do zmniejszenia majątku dłużnika.

Pokrzywdzenie wierzyciela

Warunkiem koniecznym jest wykazanie, że czynność dłużnika doprowadziła do pokrzywdzenia wierzyciela. Oznacza to, że w wyniku tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny lub jego niewypłacalność się pogłębiła.

Wierzyciel musi udowodnić, że przez działanie dłużnika utracił możliwość zaspokojenia swojej wierzytelności w całości lub w części.

Świadomość dłużnika

Dłużnik musi działać ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Nie jest konieczne wykazanie zamiaru bezpośredniego, wystarczy, że dłużnik przewidywał skutki swojego działania.

Ocena tej przesłanki opiera się na okolicznościach sprawy, w tym sytuacji finansowej dłużnika w momencie dokonania czynności.

Wiedza lub możliwość jej uzyskania przez osobę trzecią

Czynność prawna jest zazwyczaj dokonywana z udziałem osoby trzeciej. W takim przypadku konieczne jest wykazanie, że osoba ta wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się o działaniu na szkodę wierzyciela.

W określonych sytuacjach przepisy przewidują domniemania, które ułatwiają wykazanie tej przesłanki, zwłaszcza gdy czynność została dokonana nieodpłatnie.

Zachowanie terminu do wniesienia skargi

Skarga pauliańska musi zostać wniesiona w określonym czasie. Termin wynosi 5 lat od daty dokonania czynności przez dłużnika.

Po jego upływie wierzyciel traci możliwość skutecznego dochodzenia roszczenia w tym trybie.